Назад
ДОМ КАЧУРЫНАЙ

ГІСТАРЫЧНАЯ ЗАБУДОВА ХІХ СТАГОДДЗЯ

ДОМ КАЧУРЫНАЙ

HISTORICAL BUILDINGS OF THE 19th CENTURY 

Графічная рэканструкцыя фасада дома Качурынай на ХІХ стагоддзе.

 

У першай палове XIX стагоддзя на гэтым зямельным пляцы існавала драўляная забудова. У сярэдзіне XIX стагоддзя на яе месцы пабудаваны мураваны жылы дом. Гэта было двухпавярховае прамавугольнае ў плане збудаванне з мезанінам, вырашанае ў стылі эклектыкі, накрытае двухсхільным дахам, які быў аддзелены ад сцяны прафіляваным карнізам з сухарыкамі. Сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад быў падзелены на ярусы прафіляванымі цягамі. Прамавугольныя аконныя і дзвярныя праёмы аздоблены прафіляванымі ліштвамі. На другім паверсе і на мезаніне знаходзіліся балконы, упрыгожаныя металічнымі кратамі.  

      

Выгляд Мінска пасля пажару 1881 года.

Удалечыні бачна Кацярынінская царква. (Свята-Петра-Паўлашскі сабор)

 

 

Будынак моцна пацярпеў падчас вялікага пажару 1881 года, пасля якога быў адноўлены. Адначасова на месцы мезаніна быў надбудаваны трэці паверх і часткова зменена дэкаратыўнае рашэнне галоўнага фасада, а на тэрыторыі пляца сфарміраваўся комплекс гаспадарчых пабудоў.

Праект перабудовы дома пасля пажара,

зацверджаны Мінскай гарадской управай. 1881 год

 

Пачынаючы з 1885 года, гэты будынак належаў мінскай мяшчанцы Рэсі Качурынай.

Паводле інвентарызацыі 1910 года на першым паверсе знаходзіліся фабрыка цукерак, а таксама некалькі крам, у тым ліку кандытарская, парфумерная, тытунёвая і іншыя. У падвальных памяшканнях працаваў завод па вырабе сельтэрскай вады. Другі і трэці паверх выкарыстоўваўся пад жылыя кватэры.

Фрагмент плана Мінска 1910 года.

 

У 1917—1918 гадах у будынку знаходзіўся сакратарыят  партыі Беларуская Сацыялістычная Грамада. У часовы ЦК БСГ уваходзілі З.Ф. Жылуновіч (Цішка Гартны), У. М. Ігнатоўскі, К.М.Міцкевіч (Якуб Колас), А. А. Смоліч і іншыя дзеячы.

З.Ф.Жылуновіч (Цішка Гартны)

 

У.М. Ігнатоўскі

 

 К.М. Міцкевіч (Якуб Колас)


 А.А. Смоліч

 

Пасля 1920 года былы дом Качурынай нацыяналізаваны і выкарыстоўваўся пад жылыя кватэры. На першым паверсе як і раней заставалася некалькі крам.

У Другую сусветную вайну былы дом Качурынай не пацярпеў. Падчас рамонтаў быў часткова страчаны дэкор фасадаў і балконы.

Пачатак вуліцы Камсамольскай з вуліцы Няміга.

Фота Іванова Н.А., 1958 г. З архіва Валожынскага В.Г.

 

 

Да канца XX стагоддзя будынак выкарыстоўваўся пад жыллё, а таксама рознымі ўстановамі.

Перакрыжаванне вуліц Камсамольскай і Нямігі. Фота В. Качана. Пачатак 1980-х


Сучасны выгляд будынка